ترياک به شکل ماده قهوه اي تيره رنگ به گونه دلمه شده مانند پلا ستيک وجود دارد. ترياک شيره الکالوييد داري است که از تيغ زدن گرز خشخاش لخته شدن شيره خشخاش نارس به دست ميآيد. تخمدان حاوي دانه هاي خشخاش، بيضي  شکل است که گلبرگهاي صورتي رنگ دارد. وقتي اين گلبرگها روبه پژمردگي مي رود، با تيغ زدن تخمدان نارس، عصاره شيري رنگي شروع به تراوش مي کند که در مجاورت هوا به صورت (دلمه) شده پس از گذشت يک شبانه روز به رنگ قهوه اي و گاهي سياه در مي آيد و به حالت صمغي چسبيده بر جدار خارجي تخمدان باقي مي ماند که آن را تراشيده و جمعآوري مي کنند. 
 تاريخچه ترياک
بوته خشخاش از گياهان آسياي صغير بوده است. مارسل گرانيرد معاون سابق بخش کنترل  مواد مخدر در سازمان ملل متحد، متخصص و داروشناس و نزوئلا يي در اين باره گفته است که:
 لوحه هاي سومري متعلق به سه يا چهار هزار سال پيش از ميلا د مسيح مطالبي پيرامون گياه ترياک نوشته  شده آن را (گياه شادي بخش) ناميده اند.
متون آشوري، مصري و يوناني در مورد استفاده ترياک در زمانهاي قديم مطلب بسياري دارند.
هرودت، ارسطو و هيپوکرات در کتابهايشان از ترياک بسيار سخن گفته اند. زنان مصري از شربت ترياک براي فرونشاندن خشم و تسکين غم استفاده مي کرده اند، از زمان (ارسطو) تا (ويرژيل) شاعر رومي و ديگر نويسندگان يونان و رم همواره از خشخاش و ترياک سخن گفته اند. صحبت از آن، در قرون وسطي نيز ادامه يافت.
 برخي مطالعات نشان مي دهد، اين ماده در قرن هشتم (ميلا دي) در هند رايج شده و عده اي عقيده دارند، سابقه استفاده از آن در هند به دروازه قرن قبل از لشکر کشي اسکندر مقدوني مي رسد.
در ايران، پزشکان عالي قدري مانند شيخ الرييس ابوعلي سينا و ابوبکر محمدبن زکرياي رازي از ترياک در مواد گوناگون بيماري ها استفاده کرده اند و در اشعار شعرايي که پس از اين دو دانشمند مي زيسته اند، به موارد طبي ترياک اشاراتي شده است.
اگر چه خوردن ترياک در چين معمول بود، ولي دود کردن و کشيدن ترياک از آمريکاي شمالي به چين رسيد و رايج گرديد. بعضي از مردم ترياک را با توتون مخلوط مي کردند، و به زودي کشيدن ترياک به حدي بين مردم گسترش يافت و عمومي شد که حتي به درباريان هم سرايت کرد و به عنوان يک مشکل بزرگ اجتماعي چين درآمد که در سال 1729 م . توسط امپراتور يانگ چينگ ممنوع اعلا م شد.
درايران کشت ترياک در دوره سلسله صفويه براي مصرف داخلي که درايران گسترش سرسامآوري داشته، تا حدي که بعضي از پادشاهان اين سلسله هم معتاد بودند، ولي با دقت در اشعار شعراي پيش از اين تاريخ گويا ايرانيان پيش از اين دوره هم ترياک خواري داشته اند.
فرير (Freyer) طبيب و جراح کمپاني انگليس هند شرقي که در سال 1087 ه. ق از ايران ديدن کرده، در سفر نامه خود مي نويسد:«  ايراني ها هر وقت که بخواهند کيفور شوند، ترياک مصرف مي کنند» .و اضافه مي نمايد: «که معتادين مي توانند مقدار زيادي ازاين ماده  مصرف کنند بدون آنکه ناراحتي پيدا نمايند و آن ها حالتي شبيه به مستي پيدا مي کنند».
اين سوداگران انگليسي بودند که از يکسو به طور غير مستقيم سعي در تشويق کشت و توليد بيشتر ترياک نموده و از سويي ديگر ترياک را در سطح گسترده اي در سراسر ايران گسترش دادند تا بتوانند سلطه خود را در کشورهاي تحت استعمار بيشتر کنند.
در سال هاي جنگ جهاني دوم و پي  آن قاچاق مواد افيوني و اعتياد به آن رواج بيشتري پيدا مي کند، تا آنکه در سال 1334 ه. ش قانون منع کشت  خشخاش و جلوگيري از مصرف غير طبي ترياک ازتصويب مجلس گذشت و در سال 1348 دولت وقت، قانون منع کشت خشخاش را  لغو کرده و قانون کشت محدود خشخاش و سهميه کوپن ترياک را جايگزين آن نمود. ولي کليه اقدامات دولت وقت،ظاهري بود و رژيم نه تنها سعي جدي در از بين بردن وحتي محدوديت آن اعمال نمي داشت، بلکه عوامل استعمار خارجي و داخلي نيز به نوعي درگسترش اعتياد مي کوشيدند.
آنچه قابل ذکر مي باشد اين است که در سال 1311 ه. ش ( زمان سلطنت رضا خان) هشت شيره کش خانه به طور رسمي در محله باغ فردوس کنوني داير بود که نام آن ها را  دارالعلا ج يا شفاخانه گذاشته بودند!
خلا صه  آنکه استعمال ترياک در دوران قاجاريه، در زمان خاندان (پهلوي) گسترش يافت و علا وه بر ترياک، مصرف هرويين نيز معمول شد که  اين ماده را در حدود سال 1960 م. (1339ه. ش) يک داروساز ايراني از آلمان به ايران آورد.
انواع ترياک
ترياک خام، که عبارت از شيره خود به خود غليظ شده گرزهاي خشخاش است که بدون توجه به ميزان آن، جز براي بسته بندي و ارسال، دستکاري ديگري در آن نشده باشد.
ترياک عمل شده (پرورده)، طبق تعريف لا هه، ترياک پرورده محصولي است که از ترياک خام با يک رشته عمليات مخصوص حل کردن، جوشاندن، بودادن و تخمير به منظور تبديل آن به عصاره براي استعمال غير طبي تهيه مي  شود.
ترياک پزشکي، ترياکي که مقدار آن (دوز) مشخص بوده و براي مصارف درماني و پزشکي کاربرد دارد و در صنايع داروسازي هر کشوري آن را به صورت گرد يا دانه هاي ريز در آورده و يا با مواد  بي اثر مخلوط کرده و مورد مصرف قرار مي دهند.