با توجه به واقعیت های جاری در مورد وابستگی دارویی و اعتیاد به مواد ، و همان طور که در شماره های قبلی اشاره شد ، به نظر می رسد دیگر نمی توان حدّ و مرز سنی برای ارائه ی خدمات بهداشتی ـ درمانی قائل شد و با انكار موضوع ، اشتباهات جبران‌ناپذیری را مرتكب می شویم . کنجکاوی کودکان در مورد فیلم ها و یا آدم هایی که در اطراف خودشان می بینند ، طبیعی و مقدمه ی پیشگیری از اعتیاد از طریق خانواده است. پژوهش ها بیانگر آن است که اگر کودکانمان در سنین پیش دبستانی هستند ، با توجه به اینكه در این سنین كودكان تحمل شنیدن صحبت طولانی مدت را ندارند، مداخلاتی به این شرح قابل اجراء است: اختصاص وقتی برای بازی به همراه كودك ؛ با کودکان خود بازی کنید و در حین بازی در مورد پیوستگی خانواده و بیان احساسات نسبت به هم با او صحبت کنید. به عبارتی تا می توانید او را تشویق به بیان احساساتش کنید ، حتی اگر خشم نسبت به شما است.

? تذكر این نكته كه در خانه هم مواد سمی یافت می‌شود؛ در حین صحبت و سئوالات کودک به او بگویید مواد اعتیادآور همچون مواد سمی که در خانه یافت می شوند خطرناک است و به همان صورت که ما از مصرف آنها پرهیز می کنیم ، باید از مصرف مواد خطرناک ناشناخته نیز پرهیز کنیم. توضیح عوارض داروها در صورتی كه به طور غلط یا بدون دلیل مصرف شوند؛ تا می توانید عوارض مواد را برای او توضیح دهید و در توضیح خود از مثال های ملموس برای کودک استفاده کنید. توضیح لزوم تغذیه ی مناسب كودكان و نام بردن چند غذای خوب؛ تغذیه ی مناسب با هدف سلامت و افزایش قدرت بدنی باید در اولویت های پرورشی باشد.  بیان انتظار خود از رفتار كودك؛ با کودک خود خواسته ها و انتظارات خودتان را مطرح کنید .  تشویق كودك برای اجرای قوانین و اصول تشویق؛ به همان نسبت که تخطی از انتظاراتمان را با تنبیه و یا محرومیت ( البته یادتان باشد تنبیه به معنای روان شناسی یادگیری نه به معنای عامیانه ی آن مثل کتک زدن و غیره) پاسخ می دهیم باید نسبت به تشویق توانمندی ها و ابرازگری های کودک حساس باشیم.  استفاده از بازی برای مسأله گشائی؛ کودکان ما باید راه حل آموزی را از خانواده شروع کنند و این کار از طریق بازی و با بیان مثال هایی ساده می تواند انجام پذیرد. برای مثال از کودک بپرسیم که اگر اسباب بازی که مورد علاقه ی او است را یکی از کودکان همسایه یا فامیل خراب کند، ما باید چه کنیم؟ سپس انواع پاسخ های احتمالی به این مشکل را با کودک مرور کنیم و در مورد هر پاسخ احتمالی از او توضیح بخواهیم . این کار باعث می شود علاوه بر تمرین کنار آمدن با مشکلات ، خلاقیت کودک در مواجهه با موقعیت های مختلف برانگیخته شود.  اجازه انتخاب به كودك از بین گزینه‌ها؛ برای کودک حد و انتخاب ها را مشخص کنید و در آن حدود به او آزادی انتخاب دهید. این کار علاوه بر تشویق استقلال در عمل و فکر به او اعتماد به نفس و حس مشارکت می دهد

نویسنده : دکتر عزت ا... نیکو زاده کرد میرزا (شبکه تبیان)

نقش والدین در عدم گرایش فرزندان به مواد مخدربا وجود آگاهی هایی که مدارس در خصوص مضر بودن مواد مخدر به کودکان ارائه میدهند، والدین می بایست در نظر داشته باشند که مهم ترین نقش را در بازداشتن فرزندان از اعتیاد به مواد مخدر بازی می کنند.

والدین از جمله مهمترین افرادی هستند که فرزندان از روی آنها الگو برداری می نمایند. عقیده آنها در مورد مواد مخدر مستقیماً بر روی فرزندان تاثیر می گذارد. کودکانی که تصمیم می گیرند هیچ گاه در زندگی خود از مشروبات الکلی و یا مواد مخدر دیگر استفاده نکنند، این کار را به دلیل سیستم ارزشی موجود در خانواده انجام می دهند. والدین وظیفه دارند که به فرزندان خود توضیح دهند که چرا یک نوع کار خاصی را انجام می دهند و انتخاب هایی که در حال حاضر در زندگی خود انجام می دهند چگونه میتواند در آینده ی زندگی آنها تاثیر گذار واقع شود.
زمانی که صحبت از مواد مخربی مانند الکل، تنباکو، و سایر مواد مخدر به میان می آید، فرزندان باید به طور قطعی موضع شما را در برابر یک چنین مسائلی بدانند. اگر در برخورد با این مسائل با قطعیت برخورد نکنید، آنها تمایل به استفاده از آن را پیدا می کنند. به آنها بگویید که مصرف الکل، تنباکو و مواد مخدر برای آنها ممنوع است و دلیلش هم این است که شما آنها را دوست می دارید و نمی خواهید که کارهای نادرست انجام دهند. به او بگویید که این قانون را حتی اگر به خانه دوستانش نیز بروند، باید رعایت کنند. آیا او به حرف هایتان گوش خواهد داد؟ به احتمال زیاد این کار را انجام میدهد. تحقیقات حاکی از این امر هستند که هنگامیکه کودک در معرض استفاده از مواد مخدر قرار می گیرد، ابتدا از خود سوال میکند که: "اگر من این کار را انجام دهم، والدینم چه فکری می کنند؟"
همچنین باید برای او عواقب عدم رعایت قوانین را نیز توضیح دهید. به او دقیقاً بگویید که مجازاتش چه چیزی خواهد بود و چگونه انجام خواهد شد.
در عین حال زمانیکه به قوانین احترام می گذارند، باید تشویقشان کنید و خوشحالی خود را از این امر نشان دهید. به جای اینکه بر روی اشتباهاتشان تمرکز کنید، کارهایی را که به درستی انجام داده اند را بزرگ کرده و به خاطر انجام این امور از آنها قدردانی کنید.
● بطور موثر با فرزندان در مورد مواد مخدر صحبت کنید
در دنیای پیچیده و شلوغ امروزی، کمتر اتفاق می افتد که والدین وقت لازم را برای برقراری ارتباط با کودکان خود در زمینه مواد مخدر بدست آورند. باید سعی کنید در برنامه های روزانه خود وقتی را به این موضوع اختصاص دهید که تمام افراد خانواده در کنار هم جمع شده و یکدیگر را ملاقات کنند. سعی کنید این کار را حداقل دو مرتبه در هفته انجام دهید، می توانید در طول این زمان با آنها بازی کنید، آنها را به کتابخانه ببرید، و یا با هم به بستنی فروشی بروید. این کار به شما کمک می کند تا افراد خانواده به یکدیگر نزدیک تر شده و راحت تر بتوانند در مورد مسائل مختلف با هم صحبت کنند.
بد نیست هفته ای یک مرتبه هم که شده جلسات مربوط به خانواده را برگزار کنید. در این جلسات هر کس باید این موقعیت را داشته باشد که آزادانه و بدون وجود هیچ گونه ترس و واهمه ای تمام نظرات و عقاید خود را بازگو کند. یک سری قواعد کلی نیز در یک چنین جلساتی بیان می شود: همه افراد حق سخن گفتن دارند، در حین زمانیکه یک نفر مشغول حرف زدن می باشد دیگران حق ندارند حرف او را قطع کنند، همه باید به حرف های او گوش دهند و تنها انتقاد های سازنده و مثبت پذیرفته خواهند شد. برای اینکه آنها را به این موضوع جذب کنید می توانید قبل از شروع جلسه دور هم پیتزا میل کنید و یا آنها را در حین جلسه به سمت اعمال کننده قوانین برگزینید.
یکی دیگر از روش هایی که با اتکا به آن می توانید فرزند خود را از ابتلا به مواد مخدر بازدارید، استفاده بجا از "لحظات عبرت آمیزی" است که همه روزه شاهد آن هستیم.
۱) اگر با فرزندانتان از خیابان رد می شدید و عده ای از نوجوانان را در حال سیگار کشیدن و یا مشروب خوردن دیدید، به او در مورد مضرات و جنبه های منفی سیگار و الکل صحبت کنید.
۲) در کنار او به تماشای تلویزیون بنشینید و از او بخواهید که نظرش را در مورد مسائل مختلفی که در تلویزیون تماشا می کند، به شما بگوید.
۳) اگر در تلویزیون تبلیغی ضد استفاده از مواد مخدر مشاهده کردید، می توانید از آن به عنوان مقدمه ای برای بازگشایی بحث در مورد مواد مخدر استفاده کنید. از او بخواهید تا نظرش را در مورد آگهی تبلیغاتی با شما در میان بگذارد.
۴) کارهایی که به طور روزانه انجام می دهید می تواند تاثیر بسزایی بر روی تغییر روند زندگی کودکان بگذارد.
۵) به حرف هایی که می زنند، خوب گوش دهید.
۶) زمانی که در حال صحبت کردن با شما هستند به صورتشان نگاه کرده و با آنها ارتباط چشمی برقرار کنید.
۷) مطلع باشید که روز خود را چگونه سپری کرده اند، در مدرسه چه اتفاقاتی برایشان افتاده و با دوستانشان به کجا رفته اند.
۸) در وقایع مهم زندگی با آنها شریک باشید: به تماشای مسابقات ورزشی، و نمایش های مدرسه ای شان بروید.
۹) با آنها بازی کنید.
۱۰) با آنها صحبت کنید.
۱۱) دوستانشان را بشناسید.
۱۲) بدانید که کجا هستند.
۱۳) برای رفتارهایشان توضیح موجه بخواهید.
۱۴) در رعایت انضباط و آموزش آنها کاملاً ثابت قدم باشید.
۱۵) به آنها روحیه داده و تشویقشان کنید.
۱۶) اجازه دهید که خودشان در تصمیم گیری های مهم زندگی شان نقش داشته باشند.
۱۷) از آنها نظر خواهی کنید.
۱۸) به آنها بگویید که برایتان مهم هستند.
۱۹) زمانی که از عهده انجام کاری بر آمدند، از آنها تشکر و قدردانی کنید.
۲۰) در مورد خطرات استفاده از مواد مخرب با آنها صحبت کنید.

دوستان
ویرایش و تلخیص:آکاایران